घरगुती गॅस सिलेंडरवर मोठा बदल! १ जानेवारीपासून सुरू होणार नवे नियम 

केंद्र सरकारने Gas Cylinders Rules, 2016 मध्ये 2025 मध्ये महत्त्वपूर्ण सुधारणा (Amendments) केल्या असून, या बदलांचा परिणाम आता केवळ LPG पुरता मर्यादित नसून इतर अनेक प्रकारच्या गॅसेसवरही होणार आहे.

2025 मधील मुख्य बदल – काय नवीन?

सरकारने नुकत्याच जाहीर केलेल्या सुधारण्यात “Gas Cylinder” ची व्याख्या मोठ्या प्रमाणात विस्तारित केली आहे. आधी जे नियम फक्त LPG सिलेंडरला लागू होत होते, ते आता पुढील गॅससाठीही लागू होतील:

• LPG
• CNG
• Hydrogen
• तसेच इतर सर्व Compressed Gases

यामुळे औद्योगिक, व्यावसायिक आणि पर्यायी इंधन वापरणाऱ्या गॅस सिलेंडरवरही समान सुरक्षा नियम लागू होणार आहेत.

नवीन सुरक्षा मानक (Safety Standards)

नवीन नियमांनुसार आता प्रत्येक सिलेंडर आणि त्याच्या संबंधित उपकरणांवर कठोर मानक लागू होतील:

• सिलेंडर, वाल्व, रेग्युलेटरसाठी राष्ट्रीय सुरक्षा मानके अनिवार्य
• उच्च दर्जाचे मटेरियल व उत्पादन मानक
• Marking & Filling Protocols सक्तीने लागू
• अबाधित QR Code / Bar-code / RFID Tag लावणे बंधनकारक

यामुळे कोणताही सिलेंडर सहज ट्रॅक, ओळख आणि सुरक्षित वापरासाठी तपासणी करणे शक्य होईल.

हे बदल 14 नोव्हेंबर 2025 रोजी अधिकृतपणे अधिसूचित करण्यात आले आहेत.

 “१ जानेवारीपासून नवे नियम” – सत्य की फक्त अफवा?

काही माध्यमांमध्ये “१ जानेवारीपासून घरगुती LPG सिलेंडरवर मोठा बदल” अशा प्रकारच्या बातम्या फिरताना दिसत आहेत.
परंतु सरकारच्या अधिकृत दस्तऐवजांमध्ये घरगुती LPG साठी १ जानेवारीपासून कोणता विशेष नवीन नियम लागू होतोय, याची स्पष्ट माहिती उपलब्ध नाही.

खऱ्या बदलांमध्ये जे नमूद आहे ते म्हणजे:

• नियमांमध्ये सुधारणा झाली आहे,
• त्या सर्व प्रकारच्या गॅस सिलेंडरना लागू होतात,
• घरगुती LPG सिलेंडरवर मात्र दरबदल (Price Revision) पूर्वीप्रमाणेच बाजारभावानुसारच होत राहतील.

साध्या वापरकर्त्याला याचा काय फायदा?

जर तुम्ही घरगुती LPG वापरत असाल:

• तुमच्यासाठी कोणताही अचानक मोठा नियम बदल नाही.
• मासिक गॅस दरबदल नियमितप्रमाणेच लागू होतील.

जर तुम्ही CNG / Hydrogen / Industrial Gas वापरत असाल:

• नवीन नियमांनुसार तुमच्या सिलेंडरला RFID/QR Code, सुरक्षा प्रमाणपत्र, उच्च-गुणवत्तेचे वाल्व वगैरे लागू होतील.
• यामुळे सुरक्षा, गुणवत्ता नियंत्रण आणि ट्रॅकिंग सुधारेल.

सारांश – 2025 मधील बदलांचा अर्थ

• होय, नियमांमध्ये मोठी सुधारणा झाली आहे.
• परंतु या सुधारणा मुख्यतः औद्योगिक व पर्यायी गॅस क्षेत्रासाठी आहेत.
• घरगुती LPG सिलेंडर वापरकर्त्यांवर थेट नवीन नियम लागू होत नाहीत.

• “१ जानेवारी” बद्दल पसरत असलेल्या बातम्या पूर्णपणे अधिकृत नाहीत.